Postanowienie KIO 1926/26, KIO 1948/26 z 21 maja 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w Warszawie Zakład Linii Kolejowych w Tarnowskich Górach (dalej jako „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego na roboty budowlane pn. „Budowa mijanki Czyżowice na linii kolejowej nr 158” (wewnętrzny identyfikator: 0444/IZ09GM/00045/00055/26/P). Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 28 stycznia 2026 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej S: 19/2026 pod numerem 63061-2026. Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej „ustawa Pzp”). Wartość szacunkowa zamówienia przekracza progi unijne, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.

W dniu 27 kwietnia 2026 r. wykonawca Siltor sp. z o.o. z siedzibą w Tychach (dalej jako „Odwołujący”) wniósł odwołanie wobec czynności wyboru oferty wykonawcy Kolejowe Zakłady Automatyki S.A. z siedzibą w Katowicach (dalej jako „Przystępujący”) jako najkorzystniejszej w postępowaniu i zaniechania odrzucenia oferty ww. wykonawcy. Odwołujący zarzucił naruszenie przez Zamawiającego:

1. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego podlegającego wykluczeniu z postępowania z uwagi na wprowadzenie Zamawiającego w błąd co do spełnienia warunków udziału w postępowaniu, ewentualnie

2. art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego, który nie wykazał spełnienia warunków udziału w postępowaniu, ewentualnie

3. art. 128 ust. 1 ustawy Pzp przez zaniechanie wezwania Przystępującego do uzupełnienia lub wyjaśnień oświadczeń w zakresie dysponowania osobami zdolnymi do realizacji zamówienia,

4. art. 239 ust. 1 oraz art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp przez wybór oferty z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert oraz wyboru oferty najkorzystniejszej, odrzucenie oferty Przystępującego, ewentualnie wezwanie Przystępującego do złożenia wyjaśnień dotyczących oświadczeń w zakresie dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, dokonanie wyboru oferty zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz warunkami wynikającymi z SWZ, tj. wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej.

Zamawiający w dniu 13 maja 2026 r. złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wskazał, że uwzględnił zarzuty odwołania w całości, ponowił procedurę oceny ofert w wyniku której wykluczył Przystępującego z postępowania i odrzucił jego ofertę. Zamawiający wniósł o umorzenie postępowania i załączył do pisma dokumentację potwierdzającą m.in. unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej (pismo z 28 kwietnia 2026 r.) oraz zawiadomienie o odrzuceniu oferty Przystępującego (pismo z 7 maja 2026 r.).

W dniu 27 kwietnia 2026 r. wykonawca Infra Silesia S.A. z siedzibą w Rybniku (dalej jako „Odwołujący”) wniósł odwołanie wobec czynności wyboru oferty wykonawcy Kolejowe Zakłady Automatyki S.A. z siedzibą w Katowicach jako najkorzystniejszej w postępowaniu i zaniechania odrzucenia oferty ww. wykonawcy, mimo że zaoferował on rażąco niską cenę oraz wobec zaniechania wezwania Przystępującego do wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Odwołujący zarzucił naruszenie przez Zamawiającego:

1. art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp przez zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego, pomimo że oferta ta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz zaniechanie wezwania tego wykonawcy do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny;

2. art. 16 pkt 1 i 2 ustawy Pzp przez wybór jako najkorzystniejszej oferty Przystępującego w sposób naruszający zasadę równego traktowania stron oraz w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji, tj. poprzez wybór oferty pomimo tego, że zawiera rażąco niską cenę, a Zamawiający nie wezwał Przystępującego do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny.

Zarzuty i żądania odwołania

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej i odrzucenie tej oferty, ewentualnie wezwanie tego wykonawcy do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny w zakresie wskazanym w odwołaniu, a ponadto o nakazanie Zamawiającemu powtórzenia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej.

Zamawiający w dniu 15 maja 2026 r. złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp wobec stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się zbędne. Zamawiający poinformował, że w związku z odwołaniem wniesionym w sprawie KIO 1926/26 uchylił czynność wyboru najkorzystniejszej oferty, dokonał ponownej oceny ofert i z uwagi na niespełnienie przez wybranego wykonawcę warunków udziału w postępowaniu, po uprzednim wezwaniu do złożenia wyjaśnień, wykluczył Przystępującego z postępowania i odrzucił jego ofertę na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a i b w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.

Odwołujący 19 maja 2026 r. złożył pismo, w którym wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje

Izba stwierdziła skuteczność przystąpienia zgłoszonego do postępowania odwoławczego w sprawach o sygn. akt: KIO 1926/26 i KIO 1948/26 po stronie Zamawiającego przez wykonawcę Kolejowe Zakłady Automatyki S.A. z siedzibą w Katowicach.

Izba ustaliła, że Zamawiający pismem z 16 kwietnia 2026 r. zawiadomił wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej, za którą uznana została oferta Przystępującego.

Po wniesieniu odwołania Zamawiający pismem z 28 kwietnia 2026 r. poinformował wykonawców, że unieważnia czynność wyboru najkorzystniejszej oferty. Zamawiający wyjaśnił, że unieważnienie powyższej czynności następuje z uwagi na powzięcie przez Zamawiającego wątpliwości, co do prawidłowości przeprowadzonego badania i oceny ofert. Celem unieważnienia jest powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym ponowna analiza złożonej dokumentacji, wezwanie wykonawcy do udzielenia wyjaśnień dotyczących złożonych podmiotowych środków dowodowych, analiza przesłanek wykluczenia i spełniania warunków udziału w postępowania oraz dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej zgodnie z przepisami prawa.

Zamawiający po przeprowadzeniu procedury wyjaśniającej, w piśmie z 7 maja 2026 r. zawiadomił wykonawców o wykluczeniu Przystępującego z postepowania i odrzuceniu jego oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.

Biorąc pod uwagę powyższe Izba stwierdziła, że w przedmiotowym przypadku zachodzi podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego w oparciu o art. 568 pkt 2 ustawy Pzp.

Zgodnie z tym przepisem Izba umarza postępowania odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.

Zamawiający po wniesieniu odwołań unieważnił dokonaną 16 kwietnia 2026 r. czynność wyboru oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej oraz powrócił do etapu badania i oceny ofert, a następnie odrzucił ofertę Przystępującego. Tym samym czynność wyboru oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej, której legalność miała podlegać ocenie Izby w tym postępowaniu odwoławczym, już nie istnieje, a odwołania wniesione 27 kwietnia 2026 r. utraciły substrat zaskarżenia. W ocenie składu orzekającego prowadzenie w takiej sytuacji postępowania odwoławczego uznać należy za zbędne. Natomiast na dalsze, podjęte przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia już po wniesieniu odwołań, czynności, wykonawcom służy odrębny środek ochrony prawnej.

W tym stanie rzeczy Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w obu sprawach na podstawie art. 568 pkt 2 ustawy Pzp.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Izba nakazała dokonanie na rzecz każdego z Odwołujących zwrotu z rachunku Urzędu Zamówień Publicznych kwoty 20 000 zł uiszczonej tytułem wpisów od odwołań.