Wyrok KIO 2759/26 z 13 lipca 2026 r.

Uzasadnienie

Zamawiający 45 Wojskowy Oddział Gospodarczy z siedzibą w Wędrzynie („Zamawiający”) prowadzi na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej jako „ustawa Pzp” lub „PZP”), w trybie podstawowym, postępowanie o udzielenie zamówienia pn. „Usługa tłumaczenia ustnego z języka ukraińskiego na język polski i z języka polskiego na język ukraiński podczas realizacji zadań szkoleniowych”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych z dnia 16 marca 2026 r. pod numerem 2026/BZP 00156030.

W dniu 8 czerwca 2026 r. wykonawca Groy Translations Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach („Odwołujący”) wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec:

1) wyboru jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy L.L. (dalej: „LeoService”) przy wcześniejszym zaniechaniu odrzucenia oferty LeoService z uwagi na to, że LeoService nie spełnia warunków udziału w postępowaniu określonych w SWZ, w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej, bowiem nie wykazał, że w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonał w sposób należyty co najmniej 2 usługi, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych również wykonuje należycie usługi odpowiadające swoim rodzajem przedmiotowi zamówienia tj. usługi tłumaczenia języka ukraińskiego na łączną wartość nie mniejszą niż 450 000,00 zł brutto. Przedstawiony przez LeoService wykaz usług oraz załączone dowody, w tym referencje, nie potwierdzają spełnienia powyższego warunku udziału w postępowaniu, co powinno skutkować odrzuceniem oferty, którego to odrzucenia oferty Zamawiający zaniechał, tak jak zaniechał wszechstronnej analizy złożonych przez LeoService dokumentów i wyjaśnień;

2) wyboru jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy LeoService przy wcześniejszym zaniechaniu odrzucenia oferty LeoService z uwagi na to, że oferta LeoService zawiera błąd w obliczeniu ceny w zakresie wskazanego w formularzu oferty zwolnienia z podatku VAT.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów ustawy Pzp

1) art. 239 ust. 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 266 ustawy Pzp oraz w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy – poprzez wybór oferty LeoService, która nie powinna być wybrana jako oferta najkorzystniejsza, jako że została złożona przez wykonawcę, który nie spełnia warunków udziału w postępowaniu;

2) art. 239 ust. 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 266 ustawy Pzp – poprzez zaniechanie odrzucenia oferty LeoService z uwagi na to, że oferta wykonawcy zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu w zakresie wskazanego zwolnienia z podatku VAT z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu odwołania; a ewentualnie

3) art. 223 ust. 1 w zw. z art. 266 ustawy Pzp poprzez zaniechanie przez Zamawiającego wezwania LeoService do złożenia wyjaśnień dotyczących złożonej oferty w zakresie podstawy zwolnienia z podatku VAT.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności w postępowaniu:

1) unieważnienia czynności z dnia 3 czerwca 2026 r. polegającej na wyborze oferty najkorzystniejszej,

2) powtórzenia czynności badania i oceny oferty złożonej przez LeoService,

3) odrzucenia oferty złożonej przez LeoService.

Pismem z dnia 16 czerwca 2026 r. Zamawiający udzielił następującej odpowiedzi na odwołanie:

„Zamawiający uwzględnia część zarzutów przedstawionych w odwołaniu; tj.:

1) Zamawiający uwzględnia zarzut wskazany w pkt Il ppkt 1) Odwołania;

2) Zamawiający nie uznaje zarzutów wskazanych w pkt Il ppkt 2) i 3) Odwołania, gdyż są one chybione i wnosi o oddalenie odwołania w tym zakresie.

Uzasadnienie.

Wykonawca L.L. złożył oświadczenie wraz ze wskazaniem podstawy prawnej zwolnienia z podatku od towarów i usług, a Zamawiający nie miał obowiązku wezwania tego Wykonawcy do wyjaśnień w tym zakresie. Z tego względu zarzut należy uznać za bezzasadny.

Wobec powyższego, Zamawiający zgodnie z żądaniem Odwołującego:

• unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej postępowania z dnia 03.06 2026r,

• dokona ponownego badania i oceny złożonych ofert.”

Przystąpienie do postępowania odwoławczego zgłosił wykonawca L.M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą L.L. z siedzibą w Poznaniu („Przystępujący”). Przystępujący nie wniósł sprzeciwu wobec częściowego uwzględnienia zarzutów odwołania.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje

Zarzut nr 1 Wobec uwzględnienia przez Zamawiającego zarzutu nr 1, braku sprzeciwu ze strony uczestnika po stronie Zamawiającego, a dodatkowo unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej - postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu nr 1 podlegało umorzeniu na podstawie art. 522 ust. 4 ustawy Pzp. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego części zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Izba może umorzyć postępowanie odwoławcze w części dotyczącej tych zarzutów, pod warunkiem że w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca albo wykonawca, który przystąpił po stronie zamawiającego, nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia tych zarzutów. W takim przypadku Izba rozpoznaje pozostałe zarzuty odwołania. Zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu w zakresie uwzględnionych zarzutów. Zarzuty nr 2 i 3 Pomimo unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej Izba uznała, że zarzuty te podlegają rozpoznaniu, gdyż w piśmie zawierającym oświadczenie o uwzględnieniu zarzutu nr 1 Zamawiający jasno przedstawił swoje stanowisko, że tych zarzutów nie uwzględnia. Oznacza to, że powtórzona czynność badania i oceny ofert nie będzie obejmować czynności żądanych przez Odwołującego w związku z postawieniem tych zarzutów. Odwołujący przedstawił w odwołaniu następujące uzasadnienie ww. zarzutów:

„LeoService w złożonej ofercie podał cenę bez podatku VAT – wskazując jedynie, że podlega zwolnieniu podmiotowemu na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT:

Odwołujący wskazuje, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 10 PZP Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera ona błędy w obliczeniu ceny lub kosztu. Zarówno orzecznictwo sądowe, jak i Krajowej Izby Odwoławczej jednolicie przyjmuje, że wskazanie błędnej stawki VAT stanowi błąd w obliczeniu ceny. Jak wynika z treści uchwały Sądu Najwyższego z 20.10.2011 r. (sygn. akt III CZP 52/11) określenie w ofercie ceny brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług stanowi błąd w obliczeniu ceny, jeżeli brak jest ustawowych przesłanek wystąpienia omyłki (por. wyrok KIO z 21.08.2023 r., sygn. akt KIO 2241/23).

W trakcie badania ofert zamawiający jest zobowiązany do zweryfikowania prawidłowości zastosowanej przez wykonawcę stawki podatku VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług - dalej u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zakres tych czynności został zdefiniowany w art. 7 i art. 8 tej u.p.t.u. Jak stanowi art. 8 ust. 1 u.p.t.u. przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również czynności określonej dalej w katalogu.

Na mocy art. 15 ust. 1 u.p.t.u., podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie do art. 15 ust. 2 u.p.t.u. działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W myśl art. 113 ust. 1 u.p.t.u. zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Zwolnienie to nie ma jednak charakteru bezwzględnego, otóż w świetle ust. 5 jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, w której przekroczono tą kwotę. Z powyższej regulacji wynika zatem, że jeżeli wartość zwolnionej sprzedaży przekroczy 240.000 zł to zwolnienie przestaje obowiązywać wraz z tą czynnością, przy której przekroczono limit zwolnienia.

Zatem wykonawca, który złożył ofertę w postępowaniu prowadzonym w trybie PZP winien dodać do ceny netto kwotę podatku VAT obliczoną według obowiązującej stawki. Zastosowanie odmiennego podejścia – wpisanie ceny netto i brutto bez podatku VAT rodzi podejrzenie, że wykonawca zrobił to celowo, żeby wygrać postępowanie poprzez złożenie atrakcyjniejszej oferty cenowej. W wyroku z 24.08.2023 r. (sygn. akt KIO 2307/23) Izba stwierdziła, że nie można przyjąć, że nieprawidłowe stosowanie przepisów podatkowych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest dopuszczalne. Konsekwencją niedochowania wymaganej staranności i złożenia oferty zawierającej wycenę świadczenia z zastosowaniem nieprawidłowej stawki podatku VAT jest ziszczenie się przesłanki odrzucenia oferty, opisanej w art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP, jako błąd w obliczeniu ceny. Stawka VAT jest bowiem elementem cenotwórczym, zatem posłużenie się przez wykonawcę nieprawidłowo określonym elementem kalkulacji ceny stanowi o wystąpieniu błędu w obliczeniu ceny. W wyroku z 12.04.2023 r. (sygn. akt KIO 838/23) KIO stwierdziła, że błędem w obliczeniu ceny będzie nieprawidłowe określenie przez wykonawcę stawki VAT, a do błędu w obliczeniu ceny dotyczącym stawki VAT dojdzie w sytuacji, gdy wykonawca przyjmie w ofercie stawkę nieprawidłową w okolicznościach, gdy zamawiający nie określi w dokumentach zamówienia prawidłowej stawki VAT. Jeżeli więc w analizowanym przypadku błędem w obliczeniu ceny jest zastosowanie niewłaściwej stawki VAT, to tym bardziej jako błąd należy traktować pominięcie stawki VAT w cenie ofertowej.

Odwołujący wskazuje także, że Zamawiający ewentualnie powinien wyjaśnić kwestię zwolnienia LeoService z podatku VAT, a to na podstawie art. 223 ust. 1 PZP.

Jak wskazała KIO w wyroku z 13.04.2023 r. (sygn. akt KIO 848/23): Z przepisu art. 223 ust. 1 p.z.p. wynika norma uprawniająca zamawiającego do żądania od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. W pewnych okolicznościach skorzystanie z tego uprawnienia staje się obowiązkiem zamawiającego.

Jeżeli zatem z żadnych dokumentów złożonych przez Wykonawcę nie wynika w sposób jednoznaczny, że Wykonawca jest uprawniony do nieuwzględniania w cenie swojej oferty wartości podatku VAT, obowiązkiem Zamawiającego będzie wezwanie go do wyjaśnień w tym zakresie i przedłożenia stosownych środków dowodowych.”

Izba uznała, że zarzuty 2 i 3 nie zasługują na uwzględnienie. Nie można zgodzić się z Odwołującym, że wskazanie w treści oferty zwolnienia z podatku VAT stanowi błąd w obliczeniu ceny, skoro taką możliwość przewidują przepisy prawa. Natomiast Odwołujący nie przedstawił w odwołaniu żadnych okoliczności wskazujących na to, że skorzystanie przez Przystępującego ze zwolnienia z podatku VAT jest nieprawidłowe. Występowanie w tym zakresie wątpliwości po stronie Odwołującego nie może prowadzić do uznania, że wobec oferty Przystępującego wystąpiła podstawa odrzucenia, o której mowa w art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Zamawiający uprawniony jest do żądania od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert, jednakże stawiając zarzut naruszenia art. 223 ust. 1 ustawy Pzp odwołujący obowiązany jest wykazać, że nieskorzystanie przez zamawiającego z tej instytucji stanowiło w danym przypadku naruszenie tego przepisu, tj. że w odniesieniu do treści oferty wystąpiły konkretne wątpliwości wymagające wyjaśnienia. Jak wskazano powyżej, w niniejszej sprawie nie miało to miejsca. Izba pominęła twierdzenia Odwołującego, które zostały przedstawione dopiero na rozprawie, a nie były zawarte w odwołaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe, w zakresie zarzutów nr 2 i 3 Izba orzekła, jak w sentencji, na podstawie art. 553 oraz art. 554 ust. 1 pkt 1 a contrario ustawy Pzp.

Koszty postępowania

O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Przewodnicząca: