Wyrok KIO 76/17 z 26 stycznia 2017 r.
Odwołanie oddaloneKrajowa Izba OdwoławczaChrześcijańska Akademia Teologiczna
W skrócie
Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (w tym PORR Polska Construction S.A.) w postępowaniu pn. „Budowa nowej siedziby ChAT”, które prowadził zamawiający Chrześcijańska Akademia Teologiczna (przetarg ograniczony).
Zagadnienia sporu: wyjaśnienia treści oferty; zasady udzielania zamówień; zasada uczciwej konkurencji. Przywołane przepisy ustawy Pzp: art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 3, art. 91 ust. 1.
Od wniesienia odwołania (9 stycznia 2017 r.) do wydania wyroku minęło 17 dni.
- Zamawiający
- Chrześcijańska Akademia Teologiczna
- Odwołujący
- PORR Polska Construction S.A. (w konsorcjum)
- Przedmiot zamówienia
- Budowa nowej siedziby ChAT (z treści orzeczenia)
- Wpis od odwołania
- 20 000 zł
- Koszty postępowania
- obciążają odwołującego
Pokaż wszystkie dane (6)
- Miejscowość
- Warszawa
- Tryb postępowania
- przetarg ograniczony
- Numer ogłoszenia
- 2016/S 062-106396
- Przewodniczący składu
- Niwicki Andrzej
- Rozpoznanie
- na rozprawie
- Czas rozpoznania
- 17 dni od wniesienia odwołania
Ścieżka sprawy
- 9 stycznia 2017Wniesienie odwołaniaPORR Polska Construction S.A.
- 26 stycznia 2017Wyrok KIOOdwołanie oddalone
Przepisy i zagadnienia
Przywołane przepisy ustawy Pzp
- art. 7 ust. 1 (obecnie art. 16 Pzp)
- art. 8 ust. 3 (obecnie art. 18 ust. 3 Pzp)
- art. 91 ust. 1 (obecnie art. 239 ust. 1 Pzp)
Orzeczenie dotyczy ustawy z 2004 r. — w nawiasie orientacyjny odpowiednik przepisu w obecnej ustawie Pzp („w art. …”, gdy punktu nie da się wskazać jednoznacznie).
Zagadnienia z indeksu tematycznego
- wyjaśnienia treści oferty
- zasady udzielania zamówień
- zasada uczciwej konkurencji zasada równego traktowania wykonawców
Treść orzeczenia
Sentencja
orzeka:
2. kosztami postępowania obciąża Konsorcjum: PORR Polska Construction S.A., PORR BAU GmbH, ul. Hołubcowa 123, 02 - 854 Warszawa i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Konsorcjum: PORR Polska Construction S.A., PORR BAU GmbH, ul. Hołubcowa 123, 02 - 854 Warszawa tytułem wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówie ń publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2164) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego dor ę czenia - przysługuje skarga za po ś rednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do S ą du Okr ę gowego w Warszawie.
Przewodnicz ą cy: ………………………………
Uzasadnienie
Zamawiaj ą cy – Chrze ś cija ń ska Akademia Teologiczna w Warszawie prowadzi w trybie przetargu ograniczonego post ę powanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Budowa nowej siedziby ChAT”, ogłoszenie w DUUE 2016/S 062-106396 z 30.03.2016 roku
Odwołuj ą cy - Konsorcjum: 1) PORR Polska Construction S.A. z siedzib ą w Warszawie i 2) PORR BAU GmbH z siedzib ą w Wiedniu wniósł odwołanie od czynno ś ci i zaniecha ń Zamawiaj ą cego w przedmiocie dokonania badania i oceny ofert oraz wyboru oferty najkorzystniejszej w Post ę powaniu polegaj ą cych na:
1) dokonaniu oceny oferty Odwołuj ą cego, w cz ęść opracowania pt. „Organizacja budowy oraz Organizacji i metodologii zarz ą dzania” w sposób bł ę dny oraz z naruszeniem równego traktowania wykonawców oraz postanowie ń Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, poprzez nieprzyznanie ofercie Odwołuj ą cego punktów w kryterium oceny ofert: „Organizacja budowy” zgodnie z zał ą cznikiem nr 4 do SIWZ, pomimo, ż e zgodnie z SIWZ oraz przy zachowaniu zasady równego traktowania wykonawców Zamawiaj ą cy winien przyzna ć ofercie Odwołuj ą cego maksymaln ą liczb ę punktów w kryterium „Organizacja budowy”, jak równie ż niezasadnemu przyznaniu punktów ofercie Konsorcjum Strabag, co powinno skutkowa ć uznaniem oferty Odwołuj ą cego za najkorzystniejsz ą w post ę powaniu;
2) zaniechaniu odtajnienia cz ęś ci oferty konsorcjum w składzie: Strabag sp. z o.o., Strabag AG, Ed. Ziiblin AG („Konsorcjum Strabag”) „Organizacja budowy” pomimo, ż e Konsorcjum Strabag w terminie składania ofert nieskutecznie zastrzegło cz ęść oferty jako stanowi ą c ą tajemnic ę przedsi ę biorstwa i zaniechało wykazania, ż e zastrze ż one informacje stanowi ą tajemnic ę przedsi ę biorstwa;
3) dokonaniu wyboru oferty Konsorcjum Strabag pomimo, ż e to oferta Odwołuj ą cego jest najkorzystniejsza w Post ę powaniu oraz zaniechaniu wyboru oferty Odwołuj ą cego, jako oferty najkorzystniejszej z ofert nie podlegaj ą cych odrzuceniu.
Zamawiaj ą cemu zarzucił naruszenie:
1) art. 91 ust. 1 PZP w zw. z art. 7 ust. 1 PZP poprzez dokonanie oceny oferty Odwołuj ą cego, cze ść pt. „Organizacja budowy oraz Organizacji i metodologii zarz ą dzania” w sposób bł ę dny oraz z naruszeniem równego traktowania wykonawców oraz postanowie ń Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, poprzez nieprzyznanie Odwołuj ą cemu punktów w ocenie cz ą stkowej w tym kryterium oceny ofert „Organizacja budowy” jak równie ż niezasadnemu przyznaniu punktów ofercie Konsorcjum Strabag, pomimo tego, ż e przy zachowaniu zasady równego traktowania wykonawców oraz dokonuj ą c oceny zgodnie z zał ą cznikiem nr 4 do SIWZ oferta Odwołuj ą cego powinna otrzyma ć maksymaln ą liczb ę punktów w kryterium „Organizacja budowy”, co miało wpływ na wynik post ę powania, gdy ż skutkowało wyborem oferty Konsorcjum Strabag, podczas gdy ofert ą najkorzystniejsza w post ę powaniu powinna zosta ć uznana oferta Odwołuj ą cego;
2) art. 8 ust. 3 PZP poprzez jego zastosowanie, polegaj ą ce na nieujawnieniu cz ęś ci oferty Konsorcjum Strabag dotycz ą cej opisu „Organizacja budowy” i wezwaniu Konsorcjum Strabag, po upływie terminu składania ofert, do przedstawienia uzasadnienia zastrze ż enia cz ęś ci oferty jako tajemnicy przedsi ę biorstwa, pomimo ż e Konsorcjum Strabag winno było przedstawi ć takie uzasadnienie najpó ź niej w dacie składania ofert;
3) art. 7 ust. 1 PZP poprzez niedochowanie przez Zamawiaj ą cego zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców polegaj ą ce na zaniechaniu dokonania prawidłowych czynno ś ci zwi ą zanych z ocen ą ofert w Post ę powaniu.
W zwi ą zku z powy ż szym odwołuj ą cy wniósł o:
1) uwzgl ę dnienie odwołania ;
2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji Post ę powania;
3) na podstawie art. 189 ust. 6 PZP w zwi ą zku z art. 8 ust. 3 PZP wył ą czenie jawno ś ci cz ęś ci rozprawy dotycz ą cej wszystkich informacji i dokumentów obj ę tych przez Odwołuj ą cego klauzul ą „tajemnica przedsi ę biorstwa”, w tym w szczególno ś ci cz ęś ci oferty pn. „Organizacja budowy oraz Organizacji i metodologii zarz ą dzania”;
4) nakazanie Zamawiaj ą cemu uniewa ż nienia czynno ś ci badania i oceny ofert oraz wyboru oferty Konsorcjum Strabag jako najkorzystniejszej w Post ę powaniu;
5) nakazanie dokonania czynno ś ci ponownego badania i oceny ofert oraz wyboru oferty Odwołuj ą cego oraz przyznania punktacji w ramach kryterium „Organizacja budowy” na zasadach opisanych w uzasadnieniu odwołania, jako oferty najkorzystniejszej.
Odwołuj ą cy stwierdził, ż e zło ż ył najkorzystniejsz ą ofert ę w Post ę powaniu, a w wyniku dokonania przez Zamawiaj ą cego narusze ń , nara ż ony jest na poniesienie szkody w postaci nieuzyskania zamówienia. W przypadku dokonania ponownej czynno ś ci badania i oceny ofert oraz wyboru oferty najkorzystniejszej oferta Odwołuj ą cego zostanie sklasyfikowana na pierwszym miejscu rankingu ofert, a tym samym Odwołuj ą cy uzyska zamówienie.
Uzasadniaj ą c zarzuty i żą dania odwołania wskazał, co nast ę puje. W post ę powaniu oferty zło ż yło 3 wykonawców:
(1) konsorcjum: PORR Polska Construction S.A., PORR Bau GmbH (Odwołuj ą cy), (2) Strabag sp. z o.o., Strabag AG, Ed. Züblin AG (Konsorcjum Strabag), (przyst ę puj ą cy),
(3) konsorcjum: Aldesa Construcciones Polska sp. z o.o. oraz Aldesa Construcciones S.A. („Konsorcjum Aldesa”).
W dniu 30 grudnia 2016 r. Zamawiaj ą cy poinformował wykonawców o wynikach badania i oceny ofert (wraz z dodatkowym sprostowaniem z dnia 9 stycznia 2016 r.), oraz wyborze jako najkorzystniejszej oferty Konsorcjum Strabag.
Poszczególni wykonawcy otrzymali nast ę puj ą c ą liczb ę punktów (z uwzgl ę dnieniem sprostowania z dnia 9 stycznia 2017 r.): L.p. Nazwa Wykonawcy Kryterium cena: waga 60% Kryterium gwarancja: waga 10% Kryterium termin realizacji: waga 10% Kryterium organizacja budowy waga 20% Ł ą cznie 1 Konsorcjum Strabag 60,00 10,00 10,00 19,26 (4,42 + 9,84 + 5) 99,26 2 Odwołuj ą cy 57,79 10,00 10,00 18,93 (5 + 8,93 + 5) 96,72 3 Konsorcjum Aldesa 55,25 10,00 10,00 17,34 (2,59 + 10 + 4,75) 92,59
Uzasadnienie dla zarzutu naruszenia art. 91 ust. 1 PZP oraz art. 7 ust. 1 PZP W ocenie Odwołuj ą cego Zamawiaj ą cy dopu ś cił si ę naruszenia przepisów art. 91 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 PZP dokonuj ą c oceny ofert w sposób sprzeczny z postanowieniami SIWZ oraz zasad ą równego traktowania wykonawców. Uchybienia dotycz ą oceny oferty Odwołuj ą cego oraz oferty Konsorcjum Strabag w kryterium „Organizacja budowy” o wadze 20% i polegaj ą na nieprzyznaniu Odwołuj ą cemu punktów w poszczególnych podkryteriach w/w kryterium oraz niezasadnemu przyznaniu punktów ofercie Konsorcjum Strabag, co miało wpływ na wynik post ę powania, gdy ż skutkowało wyborem oferty Konsorcjum Strabag, podczas gdy ofert ą najkorzystniejsza w post ę powaniu powinna zosta ć uznana oferta Odwołuj ą cego.
Zgodnie z rozdziałem XIX SIWZ „XIX Opis kryteriów oceny ofert” ppkt 4) Kryterium „Organizacja budowy” warto ść procentowa i punktowa dla kryterium „Organizacja budowy” miała zosta ć wyliczona według zasad opisanych w zał.4 do SIWZ - Kryterium oceny ofert „Organizacja budowy".
Ka ż dy z wykonawców był zobowi ą zany do zał ą czenia do oferty opracowania w formie pisemnej „Organizacja budowy", na podstawie którego Zamawiaj ą cy dokonywał oceny oferty w kryterium.
Zgodnie z Zał ą cznikiem nr 4 - Kryterium oceny ofert „Organizacja budowy” kryterium zostało podzielone na 3 podkryteria:
1) Podkryterium nr 1 (waga podkryterium - 5%) - zgodnie z opisem zawartym w zał ą czniku nr 4 do SIWZ w podkryterium 1 ocenie podlegał opis zapewnienia przez Wykonawc ę realizacji zamówienia zgodnie z warunkami umowy, dokumentacj ą projektow ą oraz STWiORB w zakresie sposobu zapewnienia przez Wykonawc ę monitorowania post ę pu robót budowlanych. W „podkryterium 1” wykonawca mógł otrzyma ć 1 punkt za ka ż d ą skuteczn ą propozycj ę dodatkowych działa ń , wykraczaj ą cych poza okre ś lone przez Zamawiaj ą cego w SIWZ i zał ą cznikach, zawieraj ą c ą okre ś lenie rodzaju działania i uzasadnienie wpływu tego działania na zapewnienie zgodno ś ci post ę pu robót budowlanych z harmonogramem, bud ż etem oraz oczekiwaniami Zamawiaj ą cego. Liczba punktów uzyskanych przez wykonawc ę w ramach podkryterium 1 była obliczana według wzoru wskazanego w zał ą czniku nr 4 do SIWZ.
2) Podkryterium nr 2 (waga podkryterium - 10%) - zgodnie z opisem zawartym w zał. nr 4 do SIWZ w „podkryterium 2” ocenie podlegał opis zapewnienia przez Wykonawc ę organizacji pracy. W podkryterium 2 wykonawca mógł otrzyma ć 1 punkt za ka ż d ą skuteczn ą propozycj ę dodatkowych działa ń , wykraczaj ą cych poza okre ś lone przez Zamawiaj ą cego w SIWZ i zał ą cznikach do SIWZ, zawieraj ą c ą okre ś lenie rodzaju działania i uzasadnienie wpływu tego działania na: a) zapewnienie niezmienno ś ci składu (osób) b ę d ą cych Kierownikiem Budowy/Kierownikiem robót; b) zapewnienie przez Wykonawc ę przekazania obowi ą zków i wdro ż enia nowych Kierowników Budowy/Kierowników robót w przypadku zmiany Kierowników; c) zapewnienie przez Wykonawc ę przekazania obowi ą zków i wdro ż enia nowych Kierowników Budowy/Kierowników robót w przypadku zmiany na stałe; d) zapewnienie przez Wykonawc ę efektywno ś ci przepływu informacji pomi ę dzy personelem Wykonawcy, Zamawiaj ą cego, Inwestora Zast ę pczego, Nadzoru Autorskiego; Dodatkowo, wykonawca mógł otrzyma ć 20 punktów za ka ż dy pełny skład (Kierowników Budowy/Kierowników robót wszystkich dziedzin) „rezerwowych” (dodatkowych) Kierowników Budowy/Kierowników robót wskazanych przez Wykonawc ę . Liczba punktów uzyskanych przez wykonawc ę w ramach podkryterium 2 była obliczana według wzoru wskazanego w zał ą czniku nr 4 do SIWZ.
3) Podkryterium nr 3 (waga podkryterium - 10%) - zgodnie z opisem zawartym w zał ą czniku nr 4 do SIWZ w podkryterium 3 ocenie podlegało: (1) zapewnienie ogrodzenia terenu budowy oraz (2) zapewnienie stołówki wraz z posiłkami na terenie budowy, przez cały okres trwania umowy. W ramach podkryterium 3 wykonawca mógł uzyska ć 5 pkt. Zgodnie z dokumentacj ą stanowi ą c ą zał ą czniki do protokołu Post ę powania, stanowi ą c ą opis badania i oceny ofert, komisja przetargowa kierowała si ę nast ę puj ą c ą metodyk ą oceny opracowania „Organizacja budowy”: 1) W ramach podkryterium 1 i 2 ka ż dy z członków komisji przetargowej przyznawał po 1 (jednym) małym punkcie za ka ż dy opis działa ń , zgodny z wymaganiami SIWZ, zawartymi w opracowaniu „Organizacja budowy”; 2) Na podstawie ocen cz ą stkowych przygotowanych przez poszczególnych członków komisji przetargowej Dyrektor Projektu przygotował tabel ę zbiorcz ą i wyliczał ś redni ą punktacj ę dla ka ż dego wykonawcy w ka ż dym podkryterium. Na podstawie ś redniej punktacji, przy zastosowaniu wzorów zawartych w zał ą czniku nr 4 do SIWZ, komisja przetargowa obliczała liczb ę punktów przyznan ą w podkryterium 1, 2 i 3, a suma tych punktów stanowiła punktacj ę przyznan ą w ramach kryterium „Organizacja budowy”.
Szczegółowe uzasadnienie zarzutów Odwołuj ą cego w zakresie przyznawania punktacji w kryterium „Organizacja budowy” W ocenie Odwołuj ą cego Zamawiaj ą cy dokonał oceny ofert w podkryterium 1 oraz podkryterium 2 w sposób subiektywny, z naruszeniem zasady równego traktowania wykonawców oraz zasad okre ś lonych w zał. nr 4 do SIWZ, w którym opisano zasady przyznawania punktacji w poszczególnych podkryteriach.
I. Uzasadnienie dotycz ą ce oceny oferty Odwołuj ą cego w podkryterium nr 1 - zapewnienie przez Wykonawc ę realizacji zamówienia zgodnie z warunkami umowy, dokumentacj ą projektow ą oraz STWiORB oraz Opis sposobu zapewnienia przez Wykonawc ę monitorowania post ę pu robót budowlanych W opracowaniu „Organizacja budowy oraz Organizacji i metodologii zarz ą dzania” („Organizacja budowy”) Odwołuj ą cy wskazał m.in. na nast ę puj ą ce skuteczne propozycje dodatkowych działa ń , wykraczaj ą ce poza oczekiwania okre ś lone przez Zamawiaj ą cego w SIWZ i zał ą cznikach do SIWZ, zawieraj ą c ą okre ś lenie rodzaju działania i uzasadnienie wpływu tego działania na zapewnienie zgodno ś ci post ę pu robót budowlanych z harmonogramem, bud ż etem oraz oczekiwaniami Zamawiaj ą cego, które powinny skutkowa ć przyznaniem Odwołuj ą cemu przez ka ż dego z członków komisji przetargowej po 1 punkcie w tym kryterium, a które zostały pomini ę te przy przyznaniu punktacji lub które były punktowane przez poszczególnych członków komisji przetargowej w sposób niejednolity i z naruszeniem zasady równego traktowania wykonawców:
1) „Opracowanie i uzgodnienie z Zamawiaj ą cym szczegółowego harmonogramu robót oraz sprawdzania post ę pu robót na bie żą co na ka ż dym etapie budowy. Monitorowanie post ę pu prac zarówno przez GW i Inwestora” Ocena Zamawiaj ą cego: W ocenie Zamawiaj ą cego powy ż szy opis działa ń nie podlega punktacji, poniewa ż nie wykracza poza wymagania okre ś lone w SIWZ, a wykonawca „nie podał jakie to ró ż nice byłyby pomi ę dzy harmonogramami szczegółowymi a takimi, które wymagał Zamawiaj ą cy. Odwołuj ą cy nie podziela stanowiska Zamawiaj ą cego, poniewa ż ani w SIWZ ani w umowie nie przewidziano „szczegółowego harmonogram robót”, a harmonogram wskazany w umowie dotyczy wył ą cznie scalonych elementów robót, a wi ę c jest harmonogramem o charakterze ogólnym. Odwołuj ą cy zaproponował przygotowanie „harmonogramu szczegółowego”, który umo ż liwi sprawdzanie bie żą cego post ę pu robót na ka ż dym ich etapie. Harmonogram szczegółowy zaproponowany przez Odwołuj ą cego stanowi wi ę c rozwi ą zanie wykraczaj ą ce ponad te, które zostały przewidziane w SIWZ i z tego wzgl ę du Odwołuj ą cy powinien otrzyma ć dodatkowe punkty w podkryterium 1. W tym miejscu nale ż y równie ż zauwa ż y ć , i ż Zamawiaj ą cy niekonsekwentnie oceniał rozwi ą zania zaproponowane przez poszczególnych wykonawców, poniewa ż przykładowo Konsorcjum Aldesa za rozwi ą zanie analogiczne do zaproponowanego przez Odwołuj ą cego tj. przygotowanie szczegółowego harmonogramu, otrzymało punkty w niniejszym kryterium.
2) „Stworzenie harmonogramu pracy podwykonawców z uwzgl ę dnieniem zatrudnienia pracowników fizycznych jak i kadry in ż ynierskiej. Generalny wykonawca b ę dzie sprawdzał stan zatrudnienia u podwykonawców. B ę d ą sporz ą dzane raporty liczebno ś ci pracowników na budowie. Ww. raporty b ę d ą udost ę pniane Zamawiaj ą cemu na jego pro ś b ę .” Ocena Zamawiaj ą cego: W ocenie Zamawiaj ą cego powy ż szy opis dubluje si ę z opisem harmonogramu pracy podwykonawców. Odwołuj ą cy nie podziela stanowiska Zamawiaj ą cego. Propozycja stworzenia odr ę bnego harmonogramu pracy podwykonawców z uwzgl ę dnieniem zatrudnienia pracowników fizycznych jak i kadry in ż ynierskiej jest rozwi ą zaniem wykraczaj ą cym poza standard opisany w SIWZ oraz rozwi ą zaniem odr ę bnym od harmonogramu pracy podwykonawców. Zamawiaj ą cy w swojej ocenie całkowicie pomin ą ł aspekt, i ż zaoferowane rozwi ą zania dotycz ą ce przygotowania „harmonogramu pracy podwykonawców z uwzgl ę dnieniem zatrudnienia pracowników fizycznych jak i kadry in ż ynierskiej” jest dodatkowym narz ę dziem kontroli post ę pu i monitorowania prac na budowie, zawieraj ą cy informacje na temat ilo ś ci robotników wraz z nadzorem przypisanym do poszczególnych elementów robót w funkcji czasu, co przekłada si ę na dodatkowy element mo ż liwo ś ci monitorowania post ę pu robót poprzez kontrole, czy ilo ść osób zało ż onych do wykonania danego elementu w czasie jest zgodna z rzeczywisto ś ci ą , czy wymaga korekty. Zwa ż ywszy, ż e harmonogram pracy podwykonawców z uwzgl ę dnieniem zatrudnienia pracowników fizycznych jak i kadry in ż ynierskiej jest harmonogramem odr ę bnym od harmonogramu rzeczowo-finansowego takie rozwi ą zanie nale ż y uzna ć za wykraczaj ą ce ponad oczekiwania Zamawiaj ą cego i stanowi ą ce „warto ść dodan ą ” dla projektu - z tego wzgl ę du Odwołuj ą cy powinien otrzyma ć dodatkowe pt-y w podkryterium 1.
3) „Przygotowanie harmonogramu awaryjnego naprawczego i jego bie żą ca aktualizacja” Ocena Zamawiaj ą cego: według Zamawiaj ą cego w terminologii nie wyst ę puj ą poj ę cia harmonogramu „awaryjnego lub naprawczego”, a harmonogram, o którym mówi umowa mo ż e podlega ć aktualizacji. Odwołuj ą cy nie podziela stanowiska Zamawiaj ą cego. Zaproponowane rozwi ą zanie wykracza ponad standardowe - co potwierdza niejako sam Zamawiaj ą cy, a tym samym powinno podlega ć podatkowej punktacji. Zamawiaj ą cy pomin ą ł fakt, i ż zaproponowane rozwi ą zanie słu ż y zarz ą dzeniu ryzykiem prowadzenia robót i polega na prowadzeniu i bie żą cym aktualizowaniu harmonogramu awaryjnego (dodatkowego i równoległego) do tego, o którym mówi umowa, uwzgl ę dniaj ą cego mo ż liwe do wyst ą pienia ryzyka procesu inwestycyjnego. Z tego wzgl ę du Zamawiaj ą cy winien przyzna ć Odwołuj ą cemu dodatkowe punkty.
4) „Przygotowanie listy ryzyk mog ą cych powodowa ć opó ź nienie w terminie realizacji” Ocena Zamawiaj ą cego: w ocenie Zamawiaj ą cego proponowane rozwi ą zanie nie ma wpływu na monitorowanie post ę pu prac, a wykonawca jest zobowi ą zany do zgłaszania ryzyk. Odwołuj ą cy nie podziela stanowiska Zamawiaj ą cego. Zamawiaj ą cy pomin ą ł w swojej ocenie fakt, i ż zgodnie z umow ą obowi ą zkiem wykonawcy jest informowanie o bie żą cych przeszkodach i ryzykach zwi ą zanych z prowadzeniem inwestycji, Zaproponowane przez Odwołuj ą cego rozwi ą zanie polega na przygotowaniu ju ż przed realizacj ą inwestycji listy ryzyk, które mog ą wyst ą pi ć oraz sposobie zarz ą dzania danym ryzykiem, tak aby danego ryzyka mo ż na było unikn ąć .
Tym samym zaproponowane rozwi ą zanie ma charakter ponadstandardowy i powinno podlega ć dodatkowej punktacji. 5) „Przed przyst ą pieniem do realizacji Umowy przygotowanie harmonogramów awaryjnych na wypadek zmaterializowania si ę ryzyk o najwi ę kszym prawdopodobie ń stwie wyst ą pienia” Ocena Zamawiaj ą cego: Zamawiaj ą cy nie przyznał Odwołuj ą cemu punktów za zaproponowane rozwi ą zanie. W ocenie Odwołuj ą cego powy ż sza propozycja jest rozwi ą zaniem ponadstandardowym, ponad wymagania opisane w SIWZ, a tym samym powinna podlega ć dodatkowej punktacji. Jednym z kryteriów oceny ofert był termin realizacji, za ś przed podpisaniem umowy wykonawca zaproponował przygotowanie kilku harmonogramów w przypadku zmaterializowania si ę najbardziej prawdopodobnych ryzyk. Jednoczenie Zamawiaj ą cy w SIWZ podaje termin przej ę cia placu budowy do 1 lipca 2017 r. co oznacza kilkumiesi ę czne mo ż liwe przesuniecie / skrócenie czasu realizacji inwestycji w zaproponowanej ryczałtowej cenie. W zale ż no ś ci od ró ż nych scenariuszy wymagane mo ż e by ć zatem ró ż na organizacja procesu budowlanego, adekwatnie do sytuacji / terminu rozpocz ę cia faktycznych. Powy ż sze rozwi ą zanie jako ponadstandardowe powinno zatem podlega ć dodatkowej punktacji w kryterium 1.
II. Uzasadnienie dotycz ą ce oceny oferty Konsorcjum Strabag w podkryterium nr 1 - zapewnienie przez Wykonawc ę realizacji zamówienia zgodnie z warunkami umowy, dokumentacj ą projektow ą oraz STWiORB oraz Opis sposobu zapewnienia przez Wykonawc ę monitorowania post ę pu robót budowlanych Oferta Konsorcjum Strabag otrzymała w podkryterium 1 dodatkowe punkty, za rozwi ą zania, które zgodnie z opisem zawartym w zał ą czniku nr 4 do SIWZ takiej punktacji nie powinny podlega ć . Zamawiaj ą cy dokonał oceny w sposób naruszaj ą cy zasady opisane w SIWZ oraz z naruszeniem zasady równego traktowania wykonawców. Odwołuj ą cy wskazuje na nieuzasadnione przyznanie Konsorcjum Strabag punktów w podkryterium 1 za nast ę puj ą ce propozycje działa ń , które nie powinny podlega ć punktacji: 1) „raportowanie post ę pu prac i planowania prac w postaci raportów comiesi ę cznych” - w ocenie Odwołuj ą cego opisane rozwi ą zanie nie powinno podlega ć dodatkowej punktacji -nale ż y zauwa ż y ć , i ż zgodnie z art. 2 ust. 7 wzoru umowy wykonawca jest zobowi ą zany do składania comiesi ę cznych raportów dotycz ą cych robót, a tym samym zaproponowane rozwi ą zanie nie stanowi warto ś ci dodanej dla Zamawiaj ą cego, a tylko rozwi ą zania wykraczaj ą ce ponad rozwi ą zania okre ś lone SIWZ/umow ą mogłyby by ć punktowane w podkryterium 1; 2) Dodatkowo, Konsorcjum Starbag otrzymało dodatkowe punkty za zaproponowanie nast ę puj ą cych rozwi ą za ń (ka ż de z nich zostało potraktowane przez Zamawiaj ą cego oddzielnie i dodatkowo punktowane): a) Lean Construction - wizualna metoda zarz ą dzania budow ą - 1 pkt b) Platforma thinkproject - elektroniczna karta materiałowa -1 pkt c) Platforma thinkproject - elektroniczna karta zapytania o informacje projektow ą (RFI) - 1 pkt d) Platforma thinkproject - elektroniczne zarz ą dzanie usterkami - 1 pkt e) Bulding informations Modeliing -BIM 3D - 1 pkt. Rozwi ą zania opisane w lit. b)-e) powy ż ej stanowi ą elementy tej samej platformy do zarz ą dzania procesem budowlanym opisanym w lit. a) Lean Construction. Je ż eli zatem Zamawiaj ą cy przyznaje punkty za zastosowanie programu „Lean Project” to nie powinien przyznawa ć dodatkowych punktów za rozwi ą zania opisane w lit )b - e), które stanowi ą element tego samego narz ę dzia do zarz ą dzania procesem budowy. Z powy ż szych wzgl ę dów, przyznanie dodatkowych punktów Konsorcjum Strabag za rozwi ą zania wskazane powy ż ej w pkt. 1) i 2) naruszaj ą zasady opisane w zał ą czniku nr 4 do SIWZ oraz zasady równego traktowania wykonawców. Przyznanie mniejszej ilo ś ci punktów w ocenie cz ą stkowej Konsorcjum Strabag wpływa z kolei na zwi ę kszenie punktacji przyznanej Odwołuj ą cemu.
III. Uzasadnienie dotycz ą ce oceny oferty Odwołuj ą cego w podkryterium 2- zapewnienie przez Wykonawc ę organizacji pracy.
Zgodnie z opisem zawartym w zał. 4 do SIWZ w podkryterium 2 wykonawca mógł otrzyma ć po 1 punkcie za ka ż d ą skuteczn ą propozycj ę dodatkowych działa ń , wykraczaj ą cych poza okre ś lone przez Zamawiaj ą cego w SIWZ i zał ą cznikach, zawieraj ą c ą okre ś lenie rodzaju działania i uzasadnienie wpływu tego działania na zapewnienie niezmienno ś ci składu (osób) b ę d ą cych Kierownikiem Budowy/Kierownikiem robót. W powy ż szym zakresie Zamawiaj ą cy nie przyznał Odwołuj ą cemu punktów za nast ę puj ą ce rozwi ą zania, które były z kolei punktowane w ofertach Konsorcjum Strabag i Konsorcjum Aldesa: 1) zatrudnienie kierowników budowy oraz kierowników na umow ę o prac ę ; 2) zaanga ż owanie do realizacji inwestycji do ś wiadczonej kadry technicznej, posiadaj ą cej do ś wiadczenie i wieloletnie zatrudnienie w strukturach wykonawcy; 3) zapewnienie pracownikom szkole ń specjalistycznych, umo ż liwiaj ą cych stałe podnoszenie kwalifikacji; 4) system premii i benefitów uzale ż niony od wyników pracy pracowników.
W dalszej kolejno ś ci, wykonawca mógł otrzyma ć 20 punktów za ka ż dy pełny skład (Kierowników Budowy/Kierowników robót wszystkich dziedzin) „rezerwowych” (dodatkowych) Kierowników Budowy /Kierowników robót wskazanych przez Wykonawc ę . Pomimo tego, ż e Odwołuj ą cy zaproponował pełen skład kadry i jako jedyny wykonawca w Post ę powaniu wskazał osoby dedykowane do zespołu kadry rezerwowej z imienia i nazwiska wraz ze wskazaniem kwalifikacji Zamawiaj ą cy nie przyznał Odwołuj ą cemu punktów w tym kryterium, twierdz ą c ż e Odwołuj ą cy podał niepełny skład osobowy. Odwołuj ą cy wskazuje, i ż zgodnie z warunkami post ę powania Zamawiaj ą cy wymagał wskazania personelu w osobie kierownika budowy i w tym zakresie nie stawiał wykonawcom ż adnych dodatkowych wymaga ń oraz nie okre ś lił w ż aden sposób definicji „pełnego składu kadry” ani te ż nie wskazał metodyki tworzenia rezerwowego składu kadry na etapie SIWZ. Jednocze ś nie Odwołuj ą cy wskazał w swoim opracowaniu 3 zespoły kadry rezerwowej (str. 32-34 oferty), które s ą zdolne do wykonania przedmiotu zamówienia, a zakres ich kwalifikacji odpowiada zakresowi bran ż i robót koniecznych do prawidłowego wykonania przedmiotowego zamówienia. Co wi ę cej, sama komisja przetargowa oceniała podane kryterium w sposób niejednolity, nie kwestionuj ą c przy czym faktu, ż e skład osobowy kadry rezerwowej jest pełen. Tym samym Odwołuj ą cy powinien w tym kryterium otrzyma ć dodatkowe punkty.
Podsumowuj ą c powy ż sze wskazuje, i ż uwzgl ę dnienie powy ż szych zarzutów, w tym przyznanie jednolitej punktacji przez wszystkich członków komisji przetargowej we wskazanych podkryteriach, z zachowaniem zasady równego traktowania wykonawców, odwołania doprowadzi do ponownego przeliczenia punktacji cz ą stkowych, w tym zwi ę kszenia punktacji przyznanej Odwołuj ą cemu oraz zmniejszenia punktacji przyznanej Konsorcjum Strabag, a tym samym pozwoli Odwołuj ą cemu na uzyskanie maksymalnej liczby punktów w kryterium „Organizacja budowy”. Powy ż sze pozwoli z kolei na uzyskanie przez Odwołuj ą cego najwy ż szej ł ą cznej punktacji w kryterium oceny ofert i uzyskanie przedmiotowego zamówienia.
Stosownie do art. 8 ust. 3 PZP Zamawiaj ą cy /?/ mo ż e zastrzec w ofercie informacje stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Warunkiem dokonania skutecznego zastrze ż enia jest ł ą czne spełnienie dwóch przesłanek: (1) dokonanie zastrze ż enia informacji nie pó ź niej ni ż w terminie składania ofert oraz (2) wykazanie, nie pó ź niej ni ż w terminie składania ofert, ż e zastrze ż one informacje stanowi ą tajemnic ę przedsi ę biorstwa. Zgodnie z dokumentacj ą post ę powania udost ę pnion ą Odwołuj ą cemu w dacie składania ofert (9 grudnia 2016 r.) Konsorcjum Strabag zło ż yło o ś wiadczenie, i ż zastrzega jako tajemnic ę przedsi ę biorstwa zał ą cznik nr 5 do oferty - opracowanie pt. „Organizacja budowy”, co stanowi wypełnienie przesłanki nr 1 wskazanej powy ż ej. Niemniej jednak Konsorcjum Strabag, w dacie składania ofert nie przedstawiło ż adnego uzasadnienia oraz nie wykazało, ż e zastrze ż one informacje stanowi ą tajemnic ę przedsi ę biorstwa. Dopiero w dniu 15 grudnia 2016 r., na skutek wezwania Zamawiaj ą cego z dnia 13 grudnia 2016 r., Konsorcjum Strabag przedstawiło uzasadnienie obj ę cia opracowania pt. „Organizacja budowy” klauzul ą „tajemnica przedsi ę biorstwa”. W zwi ą zku z tre ś ci ą przepisu art. 8 ust. 3 PZP, zgodnie z którym stosowne uzasadnienie zastrze ż enia tajemnicy przedsi ę biorstwa nale ż y przedstawi ć najpó ź niej w dniu upływu terminu składania ofert, Konsorcjum Strabag w rzeczywisto ś ci nie zastrzegło skutecznie opracowanie pt.
„Organizacja budowy”, a czynno ść Zamawiaj ą cego polegaj ą c ą na wezwaniu Konsorcjum Strabag do zło ż enia stosownego uzasadnienia i wykazania podstaw zastrze ż enia nale ż y uzna ć za sprzeczn ą z art. 8 ust. 3 PZP oraz naruszaj ą c ą zasad ę równego traktowania wykonawców wyra ż on ą w art. 7 ust. 1 PZP.
Zamawiaj ą cy w zło ż onym dnia 23 stycznia 2016 r. pi ś mie procesowym przedstawił stanowisko.
Zwrócił uwag ę , ż e cze ść żą da ń odwołuj ą cego jest zbyt daleko id ą ca i przez to niemo ż liwa do spełnienia przez wyrok KIO. Wskazał, ż e na s. 3 w pkt 5 żą da ń , odwołuj ą cy wnosi o „nakazanie /…/ oraz wyboru oferty odwołuj ą cego oraz przyznania punktacji w ramach kryterium „Organizacja budowy” na zasadach opisanych w uzasadnieniu niniejszego odwołania, jako oferty najkorzystniejszej w post ę powaniu.” Zauwa ż ył, ż e taka konstrukcja wykracza poza kognicj ę Izby wyra ż on ą w art. 192 ust. 3 pkt 1 ustawy pzp, a Izba nie zast ę puje zamawiaj ą cego w obowi ą zku badania i oceny ofert oraz o ś wiadcze ń i dokumentów, a sprawuje kontrol ę poprawno ś ci czynno ś ci i zaniecha ń zamawiaj ą cego.
Zamawiaj ą cy zauwa ż a, ż e odwołuj ą cy de facto d ąż y do takiego działania Izby, które miałoby nakazywa ć przyznanie okre ś lonej liczby punktów danej ofercie.
Podkre ś la tak ż e, ż e w kwestionowanym zakresie dokonanej oceny ofert – Organizacja budowy – czynno ś ci podejmowali eksperci b ę d ą cy w dyspozycji inwestora, posiadaj ą cy wyselekcjonowan ą wiedz ę w danej dziedzinie i znacz ą ce do ś wiadczenie zawodowe. Ocena tych ekspertów została uwzgl ę dniona przez zamawiaj ą cego jako zdanie własne.
Zamawiaj ą cy stwierdził, ż e odwołuj ą cy nie okre ś lił, ile jego zdaniem punktów powinien otrzyma ć on, jak i przyst ę puj ą cy oraz nie wykazał, ż e jego oferta jest najkorzystniejsza.
Zauwa ż ył tak ż e, ż e w kryteriach jako ś ciowych element subiektywizmu jest naturalnym elementem. Sporne kryterium było przy tym znane uczestnikom i nie kwestionowane. Jednocze ś nie zamawiaj ą cy przyznaj ą c punkty w przedmiotowym kryterium zachował zasad ę uczciwej konkurencji. W szczególno ś ci przyj ą ł wielostopniowy sposób przyznawania punktów, konkretnie opisał, jakie proponowane działania b ę d ą uznawane za skuteczne ze skutkiem w postaci przyznania okre ś lonej liczby punktów w ramach danego podkryterium.
Odnosz ą c si ę do kolejnych zarzutów zamawiaj ą cy wskazał, co nast ę puje.
Zwrócił uwag ę na postanowienie § 11 pkt 4 i 5 umowy dotycz ą ce płatno ś ci. Widniej ą w nim zapisy: Rozliczenie nast ę powa ć b ę dzie w oparciu o Tabel ę Elementów Sko ń czonych wg pkt 5, po wykonaniu przewidzianego w niej zakresu robót. W przypadku, kiedy zamawiaj ą cy nie b ę dzie w stanie sprawdzi ć jakichkolwiek elementów rozliczenia, Generalny Wykonawca dostarczy wszystkie niezb ę dne informacje żą dane przez zamawiaj ą cego i wniesie ewentualne niezb ę dne poprawki do projektu rozliczenia, w tym ko ń cowego. Generalny Wykonawca w terminie 21 dni od dnia zawarcia umowy uzgodni z Inwestorem zast ę pczym Tabel ę Elementów Scalonych i przeka ż e Inwestorowi Zast ę pczemu Tabel ę Elementów Sko ń czonych, opracowan ą na podstawie Tabeli Elementów Scalonych./…/ Zamawiaj ą cy wskazuje, ż e fakturowaniu b ę d ą podlegały tylko i wył ą cznie roboty w cało ś ci uko ń czone, które przewiduje Tabela Elementów Sko ń czonych, a wi ę c na podstawie Tabeli Elementów Scalonych dokonywane zostaje uszczegółowienie pozycji okre ś lonych w Tabeli Elementów Sko ń czonych. Z przywołanych postanowie ń wynikaj ą samodzielnie wyodr ę bnione elementy robót budowlanych i przyporz ą dkowane im odpowiednie koszty. Postanowienia koreluj ą z postanowieniami o harmonogramie rzeczowo-finansowym, a zasady płatno ś ci wymagaj ą wykonania harmonogramu szczegółowego w oparciu o tabel ę elementów sko ń czonych. W konsekwencji, na co wskazuje te ż odwołuj ą cy, za elementy, które wskazali wykonawcy, a wynikaj ą ce z dokumentacji post ę powania, punkty nie powinny były zosta ć przyznane. Dotyczy to tak ż e odwołuj ą cego.
W ocenie zamawiaj ą cego odwołuj ą cy w zakresie harmonogramu nie podał nowego (odr ę bnego) rozwi ą zania, a jedynie zastosował cz ęś ciowo inn ą nazw ę dla rozwi ą zania nie wykraczaj ą cego poza wymagania siwz.
Zamawiaj ą cy zauwa ż a, ż e w tym podkryterium odwołuj ą cy zgłosił do oceny rekordow ą liczb ę harmonogramów tj. 6, a uwzgl ę dniaj ą c wymóg sporz ą dzenia harmonogramu rzeczowo-finansowego, aktualizowanego na budowie, byłoby to 7 harmonogramów dotycz ą cych realizacji inwestycji, co byłoby rzecz ą niespotykan ą w praktyce.
Zamawiaj ą cy stwierdza brak wskazania w ofercie i odwołaniu, w jaki sposób harmonogram awaryjny naprawczy wykracza poza standardowe rozwi ą zania. Ocenia, ż e dokument taki dubluje lub zast ę puje inny, wymagany umow ą , a zatem nie jest rozwi ą zaniem odr ę bnym nie maj ą cym realnego zastosowania przy organizacji budowy.
Zwraca tak ż e uwag ę na sztuczne dzielenie harmonogramów np. podwykonawców i harmonogramu podwykonawców z uwzgl ę dnieniem zatrudnienia pracowników, który to (ten ostatni) nie stanowi nowego narz ę dzia do zarz ą dzania budow ą , a jedynie przetwarza istniej ą ce dane z uzupełnieniem informacji nieistotnych. Zakwestionował tak ż e praktyczn ą przydatno ść na konkretnej budowie harmonogramów awaryjnych czy naprawczych.
Ponadto zauwa ż ył, ż e punkty za harmonogram szczegółowy dotycz ą cy podwykonawców otrzymał zarówno odwołuj ą cy jak i wykonawca Aldesa, co jest przejawem równego traktowania wykonawców. Przedstawiaj ą c zestawienie punktacji zamawiaj ą cy wskazał, ż e:
1/ wykonawcy otrzymali punkty za harmonogram podwykonawców, 2/ siedmiu ekspertów nie przyznało punktów za szczegółowy harmonogram odwołuj ą cego uznaj ą c, ż e taki harmonogram wynika z siwz. A w szczegółowym harmonogramie prac podwykonawcy zawiera si ę szczegółowy harmonogram prac wykonawcy, 3/ siedmiu ekspertów nie przyznało punktów za pozostałe harmonogramy odwołuj ą cego poniewa ż s ą one powieleniem informacji w wymaganym siwz harmonogramie oraz szczegółowym harmonogramie pracy podwykonawców, 4/ przyznano punkt za harmonogram Aldesa z uwagi na przedstawienie sekwencji robót w układzie graficznym i w czasie i uzale ż nieniu robót od siebie, 5/ Wybrana oferta Strabag nie otrzymała punktów w tym podkryterium.
Odno ś nie listy ryzyk mog ą cych powodowa ć opó ź nienie w terminie realizacji, którego przygotowanie winno w ocenie odwołuj ą cego skutkowa ć dodatkow ą punktacj ą zamawiaj ą cy wskazał na przyj ę t ą metodologi ę oceny. Zauwa ż ył, ż e czterech spo ś ród 8 ekspertów przyznało odwołuj ą cemu punkt i nast ą piło wyci ą gni ę cie ś redniej oceny.
Odno ś nie kadry wykonawczej i jej stabilno ś ci oraz kwalifikacji zamawiaj ą cy wskazał na identyczne podej ś cie przy ocenie wszystkich ofert.
Odno ś nie przedstawienia kadry rezerwowej zamawiaj ą cy stwierdził, ż e odwołuj ą cy nie zasługiwał na punkty w ramach tego podkryterium z uwagi na fakt, i ż nie zaproponowano pełnego rezerwowego składu kierowników budowy wraz z kierownikami robót wszystkich dziedzin. Zamawiaj ą cy wskazuje, ż e ocena kompletno ś ci rezerwowego składu osobowego powinna wynika ć nie z tre ś ci ogłoszenia o zamówieniu, lecz dokumentacji post ę powania, gdzie znajduje si ę informacja, co zamawiaj ą cy rozumie jako pełny skład osobowy. Wskazał na § 6 wzoru umowy, gdzie wyspecyfikowano przewidywany skład osobowy ze wskazaniem funkcji, uprawnie ń , specjalno ś ci.
Zamawiaj ą cy stwierdził, ż e w ofercie odwołuj ą cego nie wskazano kierowników robót telekomunikacyjnych, wskutek czego nie przyznano punktu w podkryterium.
Zamawiaj ą cy zaznacza, ż e eksperci wobec wszystkich ofert zachowali si ę identycznie tj. nie przyznali punktów ż adnemu wykonawcy, poniewa ż ż aden z nich nie podał pełnego składu kadry rezerwowej.
Zamawiaj ą cy podkre ś lił zasadno ść korzystania z ocen ekspertów i przyj ę tej metody u ś rednienia liczby punktów, zanegował przy tym twierdzenie odwołuj ą cego o potrzebie jednakowego dokonywania oceny przez ka ż dego z ekspertów.
Odno ś nie zarzutów podniesionych wobec oferty Strabag zamawiaj ą cy stwierdził, z uwzgl ę dnieniem cz ęś ci niejawnej oferty tego wykonawcy, ż e w tre ś ci kwestionowanej oferty zawarte jest istotne rozwini ę cie i uzupełnienie tre ś ci raportów znacznie wykraczaj ą ce poza zakres wymagany w projekcie umowy. W ocenie zamawiaj ą cego rozszerzony zakres raportów comiesi ę cznych był na tyle istotny, by przyzna ć za propozycje punkty. Raportowanie w przedstawionym rozwi ą zaniu ma by ć oparte na bie żą cym ci ą głym monitorowaniu, a tak ż e obejmowa ć planowanie prac, czego ju ż projekt umowy nie obejmuje. Ponadto zamawiaj ą cy stwierdza, ż e ka ż de z wykazanych w ofercie Strabag rozwi ą zanie – narz ę dzia zarz ą dzania budow ą za pomoc ą platform informatycznych, stanowi odr ę bny sposób zarz ą dzania, udost ę pniania i kontrolowania informacji dla rozł ą cznych elementów procesu .............. inwestycyjnego. ........... Zarz ą dzanie ....... dotyczy .......... odr ę bnych ....... działa ń .... nie ..... powi ą zanych funkcjonalnie. Zaproponowanie tych narz ę dzi pozwala na szybki kontakt i wymian ę informacji w sposób spójny dla uczestników procesu inwestycyjnego, skraca tak ż e czas potrzebny na wykonanie czynno ś ci obj ę tych t ą procedur ą .
Zamawiaj ą cy przedstawił ocen ę poszczególnych ekspertów w odniesieniu do podkryterium 1 w zakresie propozycji oferty Strabag oraz odwołuj ą cego „celem zobrazowania równego traktowania wykonawców przez ka ż dego z ekspertów z osobna”.
Wskazał, ż e eksperci uznali, ż e propozycje Strabag – zaproponowane rozwi ą zanie posiada wiele funkcjonalno ś ci w pozytywny sposób wpływaj ą cych na monitorowanie post ę pu prac, co dało podstaw ę przyznania punktacji odpowiadaj ą cej liczbie wskazanych odr ę bnych rozwi ą za ń . Zauwa ż ył nadto, ż e praca na modelu 3D została pozytywnie oceniona zarówno dla oferty firmy Strabag jak i oferty firmy Porr.
Odno ś nie zarzutu zwi ą zanego z zastrze ż eniem tajemnicy przedsi ę biorstwa zamawiaj ą cy zauwa ż ył, ż e w ofercie odwołuj ą cego zastrze ż ono jako tajemnica przedsi ę biorstwa analogiczny, jak u przyst ę puj ą cego dokument z analogicznym uzasadnieniem, dlaczego informacje zastrze ż one stanowi ą tajemnic ę . Wykonawcy zostali wezwani do zło ż enia wyja ś nie ń w tym zakresie. Zamawiaj ą cy wskazał na zasadno ść równego traktowania wykonawców w przedmiotowym zakresie.
Zamawiaj ą cy zwrócił tak ż e uwag ę , ż e oferta odwołuj ą cego przewy ż sza warto ść , jak ą zamawiaj ą cy jest w stanie przeznaczy ć na sfinansowanie przedmiotowego zamówienia.
W zło ż onym dnia 23 stycznia 2017 r. pi ś mie procesowym odwołuj ą cy w cało ś ci podtrzymał zarzuty i żą dania zawarte w odwołaniu. Wskazał na opis podkryterium 1 oraz 2 zawarty w siwz oraz sposób obliczania punktacji – liczby punktów. Uzupełnił argumentacj ę wynikaj ą c ą ze zło ż onego opracowania „Organizacja budowy”, gdzie wskazał m. In. na skuteczne propozycje dodatkowych działa ń wykraczaj ą ce poza oczekiwania okre ś lone przez zamawiaj ą cego siwz, zawieraj ą ce okre ś lenie rodzaju działania i uzasadnienie wpływu działania na zapewnienie zgodno ś ci post ę pu robót z harmonogramem, bud ż etem oraz oczekiwaniami zamawiaj ą cego, co powinno skutkowa ć przyznaniem po 1 „małym punkcie” przez członków komisji przetargowej. Zauwa ż ył przy tym niejednolito ść i naruszenie równego traktowania wykonawców przez członków komisji. Stwierdził, na podstawie tre ś ci wzoru umowy, ż e przewidziany tam harmonogram rzeczowo-finansowy b ę dzie miał charakter ogólny, zatem zaproponowany przez niego szczegółowy harmonogram robót jest rozwi ą zaniem umo ż liwiaj ą cym sprawdzanie post ę pu robót na bie żą co i w stopniu bardziej szczegółowym ni ż przewidziany w umowie, co oznacza przedstawienie propozycji wykraczaj ą cej poza wymagania siwz ze skutkiem w postaci konieczno ś ci przyznania mu 8 „małych punktów” – po jednym od ka ż dego członka komisji przetargowej.
Wskazał ponownie na przedstawione rozwi ą zanie stworzenia harmonogramu pracy podwykonawców z uwzgl ę dnieniem zatrudnienia pracowników fizycznych i kadry in ż ynierskiej, co jest propozycj ą odr ę bn ą od harmonogramu pracy podwykonawców. Przypomniał, i ż zaproponował dwa rozwi ą zania dotycz ą ce zarz ą dzania ryzykiem, z których ż adne nie zostało punktowane przez zamawiaj ą cego. Wskazał tak ż e na rozwi ą zanie w postaci listy ryzyk mog ą cych powodowa ć opó ź nienie w terminie realizacji oraz program działa ń zapobiegaj ą cych ich wyst ę powaniu jako rozwi ą zanie ponadstandardowe.
Podtrzymał zarzuty w odniesieniu do oferty przyst ę puj ą cego i jej oceny w zakresie raportowania i potraktowanych oddzielnie działa ń opartych na takim samym rozwi ą zaniu informatycznym wdra ż anym za pomoc ą ró ż nych narz ę dzi, w tym maj ą cych zastosowanie w inwestycjach „zaprojektuj i wybuduj”, do jakich nie nale ż y przedmiot zamówienia.
Wskazał tak ż e, i ż elektroniczne zarz ą dzanie usterkami – platforma thinkproject jest narz ę dziem mog ą cym mie ć zastosowanie po zako ń czeniu inwestycji, w okresie gwarancyjnym, nie za ś w okresie realizacji inwestycji, nie b ę dzie zatem miało charakteru „działania zapewniaj ą cego zgodno ś ci post ę pu robót budowlanych z harmonogramem, bud ż etem oraz oczekiwaniami zamawiaj ą cego”, a tym samym nie powinno podlega ć punktacji.
Odwołuj ą cy przypomniał wskazane przez siebie rozwi ą zania dotycz ą ce niezmienno ś ci składu osób b ę d ą cych kierownikiem budowy/kierownikiem robót. Wskazał, ż e analogiczne propozycje konkurentów były przez zamawiaj ą cego punktowane.
Podtrzymał zarzuty i żą dania dotycz ą ce kadry rezerwowej.
W trakcie posiedzenia Krajowej Izby Odwoławczej zamawiaj ą cy o ś wiadczył, ż e uwzgl ę dnia odwołanie.
Przyst ę puj ą cy wniósł sprzeciw wobec uwzgl ę dnienia przez Zamawiaj ą cego zarzutów odwołania.
Odwołuj ą cy podtrzymał zarzuty odwołania z argumentacj ą w nim zawart ą oraz w zło ż onym pi ś mie procesowym. Przypomniał, ż e podstawowe zarzuty odwołania dotycz ą dokonania oceny ofert w kryterium „organizacja budowy”. Stwierdził, ż e przedstawił szereg opracowa ń wykraczaj ą cych poza wymogi specyfikacji stanowi ą cych tzw. warto ść dodan ą , czego efektem powinno by ć otrzymanie dodatkowej punktacji. Zreferował w kolejno ś ci przedstawionej w odwołaniu, przedstawione w ofercie opracowania. Podtrzymał zarzuty dot. oceny oferty Przyst ę puj ą cego w podkryterium pierwszym, z uzasadnieniem jak w odwołaniu i pi ś mie procesowym.
W zakresie podkryterium 2, wskazał na przedstawione w pi ś mie zestawienie w zał ą czniku nr 5, podkre ś laj ą c naruszenie przez Zamawiaj ą cego zasady równego traktowania wykonawców. Przypomniał, ż e nie otrzymał punktów za zapewnienie pełnego składu rezerwowego i zauwa ż ył przy tym, ż e w specyfikacji nie sprecyzowano wymogu co do sposobu przedstawienia. Stwierdził, ż e sposób przedstawiania przez niego takiego składu był najbardziej adekwatny do wymogu z zał ą cznika nr 4. Przedstawił skład zapewniaj ą cy wykonanie pełnego zakresu zamówienia.
Odno ś nie rozwi ą za ń wskazanych przez Przyst ę puj ą cego jako niezawartych w ofercie, wskazał na str. 28 swojej oferty (zastrze ż on ą ). Dodatkowo w zakresie zarzut dot. składów rezerwowych zło ż ył wyci ą g z dokumentacji projektowej dot. instalacji teletechnicznej stwierdzaj ą c, ż e w zakresie wykonawstwa robót w tej bran ż y wystarczaj ą cym jest przedstawienie uprawnie ń dot. instalacji elektrycznych. Stwierdził, i ż przy uwzgl ę dnieniu zarzutu w podkryterium drugim uzyskałby prowadzenie.
Przyst ę puj ą cy wniósł o oddalenie odwołania. Stwierdził, ż e oceny ofert były prawidłowe, wskazał przy tym na mo ż liwo ść pewnego subiektywizmu w ocenie w kryteriach niemierzalnych (tak .......... jak ......... wskazano ............... na ......... orzecznictwo w pi ś mie Zamawiaj ą cego). Przypomniał, ż e wykonawcy zobowi ą zani były przedstawi ć harmonogram rzeczowo-finansowy, a jego pochodn ą jest m.in. harmonogram dot. podwykonawców (par. 5 wzoru umowy). Podkre ś lił brak podstaw do dodatkowej punktacji za harmonogram awaryjny naprawczy, jak równie ż listy ryzyk. Odno ś nie zarzutów skierowanych co do jego oferty wskazał na opisy rozwi ą za ń zawartych w ofercie na str. 101 (LEAN CONSTRUCTION) oraz BIM (str. 113) oraz rozwi ą zanie dot. raportowania opisane na str. 114-115 i wskazał, ż e zakres tego opracowania znacz ą co wykracza poza wymóg specyfikacji. Stwierdził równie ż , ż e platforma Thinkproject jest narz ę dziem, które mo ż e słu ż y ć usprawnieniu prac w toku realizacji inwestycji budowlanej.
Odno ś nie zarzutów w podkryterium drugim (str. 11 odwołania), stwierdził brak podstaw do punktowania 4 rozwi ą za ń , które jak wynika z oceny ofert nie zostały przedstawione przez Odwołuj ą cego. Podzielił pogl ą d zawarty w pi ś mie Zamawiaj ą cego, i ż Odwołuj ą cy w rzeczywisto ś ci w znacznym stopniu kwestionuje na obecnym etapie opis kryterium oceny ofert. Stwierdził, ż e Odwołuj ą cy nie przedstawił dowodu, i ż ewentualne uwzgl ę dnienie zarzutów doprowadziłoby do zmiany wyniku post ę powania.
Krajowa Izba Odwoławcza, rozpoznaj ą c zło ż one odwołanie na rozprawie i uwzgl ę dniaj ą c zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, w tym w szczególno ś ci tre ść ofert zło ż onych zamawiaj ą cemu, w tym oferty odwołuj ą cego oraz przebieg czynno ś ci badania i oceny ofert wraz z ich wynikiem ko ń cowym, a tak ż e poddaj ą c ocenie dowody przedstawione przez strony w toku post ę powania odwoławczego, jak równie ż stanowiska stron i uczestnika przedstawione na pi ś mie i ustnie do protokołu posiedzenia i rozprawy, w tym zawieraj ą ce informacje zastrze ż one jako stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorstwa, ustaliła i zwa ż yła co nast ę puje.
Izba stwierdziła, ż e odwołuj ą cy legitymuje si ę interesem we wniesieniu ś rodka ochrony prawnej, o którym mowa w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Zakres zarzutów, w sytuacji ich potwierdzenia si ę , wskazuje na pozbawienie odwołuj ą cego mo ż liwo ś ci uzyskania zamówienia i jego realizacji, nara ż aj ą c go tym samym na poniesienie w tym zakresie wymiernej szkody. Oceny tej nie zmienia fakt, ż e cena oferty przekracza bud ż et zamawiaj ą cego przewidywany na sfinansowanie zamówienia.
W pierwszej kolejno ś ci skład orzekaj ą cy zauwa ż a, ż e stosownie do art. 192 ust. 7 ustawy Izba rozpatruje i orzeka w sprawie w zakresie i w granicach zarzutów odwołania, natomiast nie jest zobligowana do oceny przedstawianych przez odwołuj ą cego żą da ń co do rozstrzygni ę cia, tak ż e w razie ewentualnego uwzgl ę dnienia odwołania. Jednocze ś nie uzasadnione jest stwierdzenie zamawiaj ą cego z przytoczonym w jego pi ś mie orzecznictwem, i ż Izba nie zast ę puje zamawiaj ą cego w obowi ą zku badania i oceny ofert oraz o ś wiadcze ń i dokumentów, a sprawuje kontrol ę poprawno ś ci czynno ś ci i zaniecha ń zamawiaj ą cego.
Rozpatrywany spór dotyczy oceny zło ż onych ofert w kryterium, które w istocie jest niemierzalne w znaczeniu arytmetycznym, jakkolwiek ko ń cowa ocena prowadzi do wyniku w postaci okre ś lonej liczby przyznanych ofercie punktów. Nieunikniony jest tak ż e przy dokonywanej ocenie w przedmiotowym kryterium pewien subiektywizm wynikaj ą cy z faktu, ż e ka ż da z osób oceniaj ą cych dysponuje inn ą wiedz ą i do ś wiadczeniem. W konsekwencji, jak wskazuje do ś wiadczenie, oceny przyznawane przez poszczególne osoby mog ą si ę ró ż ni ć . Co wi ę cej takie sytuacje uwiarygodniaj ą uznanie, ż e ka ż dy z członków zespołu pracował samodzielnie. Tym samym mniej wiarygodne s ą wyniki to ż same u ka ż dej osoby, a ku temu zmierza swoim wywodem odwołuj ą cy. W tym kontek ś cie, w ocenie składu orzekaj ą cego, zamawiaj ą cy dochował nale ż ytej staranno ś ci przyjmuj ą c metod ę przyznawania punktów jako ś redniej arytmetycznej przyznanych „małych punktów” przez o ś miu zaanga ż owanych do tych działa ń ekspertów, których ocena została uwzgl ę dniona przez zamawiaj ą cego jako zdanie własne.
Skład orzekaj ą cy uznaje, ż e zamawiaj ą cy przyznaj ą c punkty w przedmiotowym kryterium zachował zasad ę uczciwej konkurencji, w szczególno ś ci przez przyj ę cie wielostopniowego sposobu przyznawania punktów, opisania, jakie proponowane działania b ę d ą uznawane za skuteczne ze skutkiem w postaci przyznania okre ś lonej liczby punktów w ramach danego podkryterium.
Odnosz ą c si ę do kolejnych zarzutów nale ż y wskaza ć , co nast ę puje.
Bior ą c pod uwag ę postanowienia siwz, w tym w szczególno ś ci § 11 pkt 4 i 5 umowy dotycz ą ce płatno ś ci mo ż na zauwa ż y ć , ż e zdefiniowano zasady płatno ś ci w oparciu o wyodr ę bnione elementy robót budowlanych i przyporz ą dkowane im odpowiednie koszty. Postanowienia te pozostaj ą w bezpo ś rednim zwi ą zku z postanowieniami o harmonogramie rzeczowo-finansowym, a zasady płatno ś ci wymagaj ą wykonania harmonogramu szczegółowego. W konsekwencji, na co wskazuje te ż odwołuj ą cy, za elementy, które wskazali wykonawcy, a wynikaj ą ce z dokumentacji post ę powania, punkty nie powinny były zosta ć przyznane, a dotyczy to równie ż odwołuj ą cego.
Skład orzekaj ą cy uznaje, ż e nie ma podstaw do stwierdzenia, ż e dodatkowe harmonogramy zaproponowane przez odwołuj ą cego stanowi ą tzw. warto ść dodan ą w stosunku do wymogów siwz. Izba podziela ocen ę zamawiaj ą cego, ż e odwołuj ą cy w zakresie harmonogramu nie podał nowego (odr ę bnego) rozwi ą zania, a jedynie zastosował cz ęś ciowo inn ą nazw ę dla rozwi ą zania nie wykraczaj ą cego poza wymagania siwz.
Brak jest równie ż dowodu, w jaki sposób harmonogram awaryjny naprawczy wykracza poza standardowe rozwi ą zania. Dokument taki w rzeczywisto ś ci nie jest rozwi ą zaniem odr ę bnym i nie ma realnego zastosowania przy organizacji budowy.
Równie ż dzielenie harmonogramów np. podwykonawców i harmonogramu podwykonawców z uwzgl ę dnieniem zatrudnienia pracowników, który to (ten ostatni) nie stanowi nowego narz ę dzia do zarz ą dzania budow ą , nale ż y oceni ć jako działanie pozorne.
Mo ż na ponadto zauwa ż y ć , ż e punkty za harmonogram szczegółowy dotycz ą cy podwykonawców otrzymał zarówno odwołuj ą cy jak i wykonawca Aldesa, co powinno by ć uznane jako przejaw równego traktowania wykonawców, przy czym wybrana oferta firmy Strabag nie otrzymała punktów w tym podkryterium.
Odno ś nie listy ryzyk mog ą cych powodowa ć opó ź nienie w terminie realizacji, którego przygotowanie winno w ocenie odwołuj ą cego skutkowa ć dodatkow ą punktacj ą nale ż y wskaza ć , ż e wynik oceny jest nast ę pstwem przyj ę tej metodologi ę oceny. Czterech spo ś ród 8 ekspertów przyznało odwołuj ą cemu punkt i nast ą piło wyci ą gni ę cie ś redniej oceny.
Odno ś nie kadry wykonawczej i jej stabilno ś ci oraz kwalifikacji zamawiaj ą cy dokonał oceny ofert na identycznych zasadach.
Odno ś nie przedstawienia kadry rezerwowej zamawiaj ą cy prawidłowo ustalił, ż e odwołuj ą cy nie zasługiwał na punkty w ramach tego podkryterium z uwagi na fakt, i ż nie zaproponowano pełnego rezerwowego składu kierowników budowy wraz z kierownikami robót wszystkich dziedzin. Ocena kompletno ś ci rezerwowego składu osobowego powinna wynika ć z tre ś ci dokumentacji post ę powania, gdzie znajduje si ę informacja, co zamawiaj ą cy rozumie jako pełny skład osobowy. W szczególno ś ci nale ż y wskaza ć na § 6 wzoru umowy, gdzie wyspecyfikowano przewidywany skład osobowy ze wskazaniem funkcji, uprawnie ń , specjalno ś ci. Niesporne jest, ż e w ofercie odwołuj ą cego nie wskazano kierowników robót telekomunikacyjnych, a wskutek tego nie przyznano punktu w podkryterium. Wobec jednoznaczno ś ci wymogu bez znaczenia pozostaj ą twierdzenia odwołuj ą cego o zb ę dno ś ci takiej w funkcji przy realizacji inwestycji. Ocena spełnienia warunku oparta została na niezakwestionowanej uprzednio tre ś ci i na równych zasadach wobec wszystkich ofert, w efekcie nie przyznano punktów ż adnemu wykonawcy, poniewa ż ż aden z nich nie podał pełnego składu kadry rezerwowej.
Odno ś nie zarzutów podniesionych wobec oferty Strabag nale ż y stwierdzi ć , z uwzgl ę dnieniem cz ęś ci niejawnej oferty tego wykonawcy, ż e w tre ś ci oferty zawarto okre ś lone rozwini ę cie i uzupełnienie tre ś ci raportów wykraczaj ą ce poza zakres wymagany w projekcie umowy, na tyle istotne ż e za uzasadnione nale ż y uzna ć przyznanie punktów. Izba uznaje za prawidłowe stanowisko, ż e ka ż de z wykazanych w ofercie Strabag rozwi ą zanie – narz ę dzia zarz ą dzania budow ą za pomoc ą platform informatycznych, stanowi odr ę bny sposób zarz ą dzania, udost ę pniania i kontrolowania informacji dla rozł ą cznych elementów procesu inwestycyjnego. Zarz ą dzanie dotyczy odr ę bnych działa ń nie powi ą zanych funkcjonalnie. Zaproponowanie tych narz ę dzi pozwala na szybki kontakt i wymian ę informacji w sposób spójny dla uczestników procesu inwestycyjnego, skraca tak ż e czas potrzebny na wykonanie czynno ś ci obj ę tych t ą procedur ą . Tak ż e narz ę dzie wskazywane przez odwołuj ą cego jako dotycz ą ce jedynie prac projektowych mo ż e mie ć zastosowanie w toku realizacji robót budowlanych. Równie ż w tym okresie stosowa ć mo ż na narz ę dzie dotycz ą ce usterek, bowiem wbrew twierdzeniu odwołuj ą cego, nie odnosi si ę ono wył ą cznie do usterek ujawnionych w okresie pó ź niejszym tj. gwarancyjnym.
Odno ś nie zarzutu zwi ą zanego z zastrze ż eniem tajemnicy przedsi ę biorstwa nale ż y zauwa ż y ć , ż e w ofercie odwołuj ą cego zastrze ż ono jako tajemnica przedsi ę biorstwa analogiczny, jak u przyst ę puj ą cego dokument z analogicznym uzasadnieniem, dlaczego informacje zastrze ż one stanowi ą tajemnic ę . Wykonawcy zostali wezwani do zło ż enia wyja ś nie ń w tym zakresie. W ocenie Izby potwierdza to zachowanie przez zamawiaj ą cego zasady równego traktowania wykonawców w przedmiotowym zakresie.
W ś wietle powy ż sze skład orzekaj ą cy uznał, ż e zamawiaj ą cy w prowadzonym post ę powaniu nie naruszył przepisów ustawy pzp wskazanych w zarzutach odwołania.
Maj ą c powy ż sze na uwadze, na podstawie art. 192 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy pzp, orzeczono jak w sentencji. O kosztach skład orzekaj ą cy Izby orzekł na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy pzp oraz rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysoko ś ci oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w post ę powaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238 ze zm.).
Przewodnicz ą cy: ………………………………
Treść orzeczenia pochodzi z bazy orzeczeń Urzędu Zamówień Publicznych — zobacz w źródle. Podział na sekcje, spis treści i dane uzupełniające: PrzetargHub.
Cytowane w późniejszych orzeczeniach (2)
Na to orzeczenie powołują się kolejne składy orzekające — to sygnał, że zawiera argumentację o trwałej wartości precedensowej.
- KIO 2162/17wyrokOdwołanie uwzględnione24 października 2017
- KIO 1493/17wyrokOdwołanie oddalone11 sierpnia 2017
Jak Izba rozstrzyga podobne spory
1 432 orzeczenia w bazie
- uwzględnione: 39,8% (562)
- oddalone: 54,4% (767)
- umorzone: 5% (71)
- odrzucone: 0,6% (8)
- inne: 0,2% (3)
3 914 orzeczeń w bazie
- uwzględnione: 37,1% (1 428)
- oddalone: 52,7% (2 028)
- umorzone: 8,8% (337)
- odrzucone: 1,1% (44)
- inne: 0,3% (11)
Art. 7 Pzp (2004) — uczciwa konkurencja
2 978 orzeczeń w bazie
- uwzględnione: 39,5% (1 149)
- oddalone: 58,6% (1 703)
- umorzone: 0,3% (10)
- odrzucone: 1,1% (32)
- inne: 0,4% (12)
W zagadnieniu „Wyjaśnienia treści oferty” Izba uwzględniła 42% odwołań rozpoznanych merytorycznie (zakończonych wyrokiem uwzględniającym albo oddalającym). Umorzeń (także po uwzględnieniu zarzutów przez zamawiającego) ani odrzuceń nie wliczamy — pokazują je wykresy wyżej.
Podobne orzeczenia
Orzeczenia o zbliżonej treści i zagadnieniach — dobrane po znaczeniu całego tekstu, nie tylko po słowach kluczowych.
- KIO 72/17wyrok
wyjaśnienia treści oferty
Odwołanie oddalone1 marca 2017 - KIO 297/17wyrok
wyjaśnienia treści oferty
Odwołanie oddalone6 marca 2017 - KIO 25/17wyrok
wykluczenie wykonawcy
Odwołanie oddalone26 stycznia 2017 - KIO 51/17wyrok
zasady udzielania zamówień
Odwołanie oddalone24 stycznia 2017 - KIO 1462/17wyrok
kryteria oceny ofert
Odwołanie oddalone26 lipca 2017
Najnowsze orzeczenia: Wyjaśnienia treści oferty
- KIO 4002/26postanowieniePostępowanie umorzone8 września 2026
- KIO 3935/26postanowieniePostępowanie umorzone4 września 2026
- KIO 3792/26postanowieniePostępowanie umorzone3 września 2026
- KIO 3838/26wyrokOdwołanie uwzględnione1 września 2026
Inne spory tego zamawiającego
- KIO 1371/23postanowieniePostępowanie umorzone24 maja 2023
- KIO 1611/13wyrokOdwołanie uwzględnione16 lipca 2013
Pytania i odpowiedzi
Jak rozstrzygnięto sprawę KIO 76/17?
Wyrokiem z 26 stycznia 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie.
Czego dotyczył spór w sprawie KIO 76/17?
Spór dotyczył zamówienia pn. „Budowa nowej siedziby ChAT”.
Kto poniósł koszty postępowania odwoławczego?
Kosztami postępowania odwoławczego Izba obciążyła odwołującego. Wpis od odwołania wynosił 20 000 zł.
Zacznij wygrywać przetargi na jasnych zasadach
Otrzymuj codzienne powiadomienia o nowych zamówieniach z Twojej branży i szybciej reaguj na błędy zamawiających.
Ustaw alert e-mail